Borstvoeding de basis

borstvoeding de basis
Gonneke van Veldhuizen-Staas, IBCLC © 2007; 2015

Borstvoeding geven is een aangeboren vermogen, maar een aangeleerde vaardigheid. Dat wil zeggen dat je het van nature kunt, maar dat je het, net als lopen, wel eerst moet leren.

014Direct na de geboorte

  • Baby wordt na de geboorte bij moeder op de buik gelegd en samen toegedekt, moeder en kind maken kennis met elkaar. Bij voorkeur worden de eerste onderzoeken uitgesteld.
  • Binnen het eerste halve uur zal de baby (na een geboorte zonder medicaties of complicaties) zich in de richting van de borst gaan bewegen. Als baby die niet zelf op zoek gaat (bijvoorbeeld na een zware geboorte of wanneer de moeder is ingeleid en/of pijnmedicatie heeft gekregen, kan moeder helpen bij het vinden van de borst.
  • Als de borst is gevonden legt baby zichzelf aan binnen het eerste uur na de geboorte. Dit is van grote inprentende waarde en een goed verloop kan veel problemen bij het aanleggen later voorkomen
  • Na deze eerste kennismaking kan de baby verder worden onderzocht en indien gewenst, aangekleed. Dit gebeurt zo dicht mogelijk bij de moeder.
  • Moeder en kind blijven in elk geval de eerste 24 uur in direct lichamelijk contact, dicht bij elkaar, daarna zo mogelijk ook. Veelvuldig huid-op-huidcontact blijft belangrijk.

buikopbuikAanleggen Zoek een houding waarbij moeder en kind comfortabel zijn.

  • Zorg zo nodig voor steun voor de voeten, de rug, de nek, de armen. Geen kussen onder de baby, maar eventueel wel onder de arm die de baby vasthoudt.
  • De baby ligt met zijn hele lijf naar moeder toegekeerd en hoeft zijn hoofd niet te draaien om bij de borst te kunnen.
  • Baby ligt zo dat zijn hoofd iets achterover kan buigen.
  • Baby ligt zo bij de borst, dat de tepel naar net boven de bovenlip of naar de neus wijst.
  • Moeders borst mag op het kinnetje rusten.
  • Baby buigt zijn hoofd iets achterover om zijn mond bij de tepel te laten komen en neemt zo een grote hap borst in de mond; de baby neemt zelf de borst.
  • Als de baby goed drinkt, doet dit bij de moeder geen pijn, zijn lippen maken in de mondhoek een wijde hoek, bijna een rechte lijn, de lippen zijn uitgekruld en zijn kin raakt moeders borst, maar zijn neus niet.

nosetonippledraaiDrinkpatroon

  • Meestal zal de baby beginnen met snelle en oppervlakkige drinkbewegingen, soms een soort trillen. Dit wekt de toeschietreflex op, terwijl hij ondertussen de al in de melkkanalen aanwezigen melk drinkt.
  • Als de toeschietreflex optreedt, zullen de drinkbewegingen van de baby minder snel, maar dieper worden en is na elke drikbeweging een slikgeluid te horen. Als er na een poosje minder melk komt, zal de baby minder vaak slikken.
  • Na een cyclus van snel oppervlakkig en vervolgens dieper drinken kan de baby even pauzeren om daarna opnieuw een toeschietreflex te gaan opwekken.
  • Als de baby voldoende heeft gedronken zal hij de borst loslaten.
  • De andere borst kan, desgewenst na een boertje of na een verschoning, worden aangeboden. Het is aan de baby om te bepalen of hij de andere kant nog wil of niet.

IMG-20130728-WA0004Ritme

  • Een pasgeboren baby zal vaak kort willen drinken, soms meermaals per uur. Andere kinderen drinken liever elk uur, anderhalf of twee uur. De duur tussen twee voedingen kan in de loop van de dag veranderen, bijvoorbeeld veel tijd ertussen in de ochtend en in de vroege avond meerdere keren per uur.
  • Een pasgeboren baby zal eerder neigen naar veelvuldige korte slaapperioden. Veel kinderen hebben in de gehele zuigelingenperiode behoefte aan veelvuldige voedingen dag en nacht en slapen nooit langer dan enkele uren achtereen. Sommige kinderen neigen naar grotere voedingen, die langer uit elkaar liggen en een enkeling lijkt al enkele weken of maanden na de geboorte geen behoefte meer te hebben aan nachtvoedingen.
  • Het aantal voedingen per etmaal kan worden overgelaten aan de baby, maar moet in de eerste weken minimaal rond de tien liggen.
  • In de eerste weken is de tijd tussen twee voedingen overdag nooit meer dan drie uur, in de nacht niet meer dan vier of vijf.
  • In het eerste halfjaar is het niet nodig te streven naar vermindering van het aantal voedingen. Overdag blijft drie uur de maximale tussenpoos, tenzij de baby zelf heel duidelijk aangeeft met minder goed uit te komen.

Mmmm, eens kijken, wil ik nu gaan eten of gaan spelen of gaan slapen? Hongersignalen Baby’s zijn heel goed in staat zelf aan te geven wanneer zij eten nodig hebben, zonder daarom te moeten huilen. Voorwaarde is dat de baby altijd zo dicht bij moeder is dat zij deze stille signalen kan opmerken en erop reageren. Huilen is het laatste, het ”te late” signaal.

  • Vroege signalen:
    • minder diep gaan slapen
    • zoekbewegingen met hoofdje en mondje maken
    • smakken, zuig- of likbewegingen met het tongetje maken
    • met de handjes naar en in het mondje gaan
  • Latere signalen:
    • kleine geluidjes maken
    • heftige bewegingen met de armpjes
    • op de handjes of iets anders dat in de buurt is sabbelen
  • Het laatste signaal:
    • huilen

vlekjeHoe gaat het met de baby Gewicht is niet de enige maat, gedijen en ontwikkeling zijn ook belangrijke gegevens

  • Het gaat goed met de baby als:
    • hij niet meer gewicht verliest dan 7-10% in de eerste week
    • hij binnen enkele dagen weer gaat groeien
    • hij binnen een week op zijn geboortegewicht terug is*
    • hij daarna gemiddeld 200 tot 350 gr per week gaat groeien (Zie tabel)
    • hij in de 24 uur na zijn geboorte dag 1 natte luier heeft, de volgende dag 2 en de derde dag 3 en daarna dagelijks 6 natte luiers minimaal per dag heeft en de plasjes nagenoeg kleurloos zijn
    • hij vanaf dag 3 meermaals per dag borstvoeding ontlasting heeft

*Kinderen die in de eerste 24 uur erg veel gewicht verliezen en daarbij ook al veel plassen hoeven niet op hun geboortegewicht terug te zijn binnen een week, maar op het gewicht 24 uur na de geboorte.

  • Roep hulp in als:
    • De baby na dag 3 nog meconium heeft in plaats van borstvoeding ontlasting
    • De baby meer dan 7% afvalt en nog niet gaat groeien op dag 5
    • De baby vanaf dag 4 minder dan 6 goed natte luiers heeft
    • De baby minder dan 3 keer ontlasting heeft per 24 uur
    • De baby op dag 7 niet terug is op zijn geboortegewicht (of zijn gewicht op 24 uur)
    • De baby zo slaperig is dat hij zich niet zelf meldt voor een voeding en/of tijdens het drinken snel in slaap valt en/of helemaal niet wil drinken
    • De baby erg onrustig en/of prikkelbaar is
    • Je de baby tijdens het drinken niet hoort slikken
    • Je borsten in de dagen na de bevalling niet in vorm en/of grote veranderen
    • Je na 3-5 dagen niet merkt dat er meer of andere melk komt
    • Je tepels blijvend pijnlijk zijn of kapot gaan
    • Je stuwing hebt die niet door het drinken van de baby afneemt of verdwijnt

Groei

Kinderen die gevoed worden zoals in dit artikel is beschreven, zullen na een beetje afvallen al snel weer gaan groeien. In de eerste weken kan die groei wel 200 tot 350 gram per week zijn, met een gemiddelde van rond de 250 gram. Na de eerste weken gaat de groei geleidelijk aan langzamer, zodat de groei vanaf 3 maanden tussen 100 en 150 gram per week uitkomt. Rond die tijd zal de baby ook zijn geboortegewicht verdubbelen.

Gebruik de Graphico app (Mac of Android) om de groei van je kind te volgen.

gemiddelde groei in het eerste halfjaar
leeftijd groei per week in gram
klein geboren gemiddeld geboren groot geboren
1 – 5 weken 210 250 250 285 285 335
5 – 9 weken 185 200 210 235 250 300
9 – 13 weken 125 175 160 200 200 200
3 – 4 maanden 100 110 110 125 140 150
4 – 6 maanden 75 90 100 100 120 125
2 antwoorden

Trackbacks & Pingbacks

  1. […] Voor mij is dit een bevestiging van mijn aarzeling om hydrogelverbanden te adviseren bij tepelkloven. Zalf of andere interventies  ter preventie adviseer ik nooit; de enige preventie is een goed beleid en goede technieken. […]

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.