tongriempjes en lipbandjes

Orale frenula, tongriempjes en lipbandjes, lijken steeds vaker voor te komen, of ze worden vaker herkend. Volgens velen worden ze ook sterk overgediagnosticeerd en volgens anderen te vaak over het hoofd gezien. Volgens sommige deskundigen zijn verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van alle borstvoeding problemen en volens anderen zijn ze nooit of vrijwel nooit de oorzaak voor problemen. De discussies kunnen hoog oplopen, ook onder wetenschappers, behandelaars en lactatiekundigen.

Mijn invalshoek is dat tongriempjes en lipbandjes voorkomen en kunnen leiden tot ernstige problemen bij moeder en kind bij borstvoeding. Bij verdenking hiervan is een consult bij een lactatiekundige ernstig aan te raden. De lactatiekundige dient een voeding te observeren en mond- en borstonderzoek te doen. De geobserveerde zaken bespreekt z/hij dan met de ouders, waarbij ook andere oorzaken voor de problemen worden besproken (differentiaal diagnose) en mogelijkheden voor behandeling van al die opties, waaronder aanpassingen aan het borstvoeding beleid en de technieken voor aanleggen, houdingen en drinken, of bodywork door een osteopaat, manueel therapeut of cranio-sacraal therapeut. Als al die andere alternatieven niet of onvoldoende werken, of voor de ouders niet acceptabel zijn, of als de ouders andere zwaarwegende argumenten hebben, kan behandeling door een gespecialiseerd arts (bij voorkeur een tandarts/paradontoloog die in deze behandeling is gespecialiseerd) worden overwogen en tot verwijzing worden overgegaan. 

Orale frenula: wat is het en welk doel hebben ze?

Een frenulum of frenum is een bandje, toompje of riempje dat twee onderdelen van het lichaam bij elkaar houdt. Zo zit de voorhuid met een frenulum aan de eikel vast, de tong aan de tongbodem en de lip aan de kaak. De orale frenula zorgen er kort gezegd voor dat de tong niet in de keel zakt als je ligt en dat je bovenlip niet omklapt als je tegen de wind in rent.

Frenula ontstaan tijdens de ontwikkeling in de baarmoeder door een proces dat apoptose wordt genoemd, ofwel geplande celdood. Hetzelfde soort proces dat ervoor zorgt dat de vliezen die in de eerste ontwikkelingsfase tussen de tenen en de vingers zitten weer weggaan. Soms gebeurt dat niet volledig en daarom worden sommige kinderen geboren met ”zwemvliesjes”. Die zitten niets in de weg en worden dus ook niet verwijderd. Als orale frenula niet zijn afgebroken tot hun normale vorm kunnen ze problemen geven met het drinken aan de borst of uit de fles. Later kan ook het gewone eten lastig worden, net als het goed uitspreken van sommige klanken, het schoonhouden van de mond en het kan de vorming van een gezond en regelmatig gebit in de weg staan. Let wel: kan, niet bij iedereen treden deze  problemen op, of niet allemaal. Als de frenula het goed drinken aan de borst in de weg staan, kan dat problemen geven met de voedselinname, met de spijsvertering, met de aanmaak van voldoende melk bij de moeder en pijn bij de moeder. Deze drinkproblemen kunnen op hun beurt weer de oorzaak zijn voor malformaties in de kaken, het gehemelte en het gebit en mogelijk leiden tot problemen in de gebitsontwikkeling, caries, spraakontwikkeling en ademhaling.

Eerder verschenen blogs en artikelen over tongriempjes en lipbandjes

Eurolac Lactatiekunde werkt samen met

Het Nieuwe Borstvoeding Boek

Te koop in de webwinkel van Eurolac Lactatiekunde (desgewenst gesigneerd door Gonneke) of van Kenniscentrum Borstvoeding (desgewenst gesigneerd door Stefan)