Lang en breed. Hoe lang krijgt een kind borstvoeding als hij het zelf voor het zeggen heeft?  Hoe breed wordt een kind als hij goed gevoed wordt?

Lang en breed

Lang en breed

Hoe lang krijgt een kind borstvoeding als hij het zelf voor het zeggen heeft? Wanneer stopt een kind uit zichzelf met aan de borst drinken als het aan haar ligt? Hoe lang is lang borstvoeding geven en waarom maken we daar zo iets belangrijks van? Wat is eigenlijk normaal als het gaat om borstvoeding, en is dat dan cultureel normaal of biologisch of antropologisch of wat voor logisch dan ook?

lang en breed

Mini is niet zozeer kort, maar Maxi is lang; alles is relatief. (Mini en Maxi)

Kathy Dettwyler is antropologe die bijzonder geïnteresseerd is de antropologische basis van borstvoeding. Ze heeft daar allerlei onderzoek naar gedaan en er over gepubliceerd. Vandaag wil ik haar beroemde artikel over de duur van borstvoeding er eens bijpakken. A time to wean (bijvoorbeeld in deze versie) is niet nieuw, in wetenschappelijke termen is het zelfs al oud, maar het is nog nooit door nieuw werk tegengesproken en ook logisch redenerend is er niets tegenin te brengen. Mijn artikel De duur van borstvoeding is er ook grotendeels op gebaseerd.

Kort samengevat is het antwoord op de vragen in de eerste alinea op basis van het werk van Dettwyler: ergens tussen tweeënhalf en zes jaar. Het mooie ervan is, dat het niet is gebaseerd op een enkel rekenmodel, maar op rekenmodellen die alle aspecten van borstvoeding meenemen. Zowel onze biologische nabijheid tot andere primaten, als onze voedselbehoefte, immuunsysteem, hersenontwikkeling, groei en het doorkomen van de tanden zijn ermee verweven.

Die van die tanden licht ik er even uit. De eerste tanden die zoogdieren en dus de mens ook, krijgen heten melktanden. Dat is niet voor niets; het zijn de tanden die er zijn in de periode dat vast voedsel wordt gegeten, maar ook het zogen, de borstvoeding, nog een plaats heeft. De gemiddelde leeftijd van het doorkomen van de eerste melktanden is bij veel zoogdieren de leeftijd waarop de eerste hapjes ander eten worden geproefd. En de gemiddelde leeftijd dat de eerste melktand uitvalt is de leeftijd dat het zogen over het algemeen wordt afgerond.

Ongeveer rond de tijd van het doorkomen van die eerste melktand, is de ontwikkeling van de darmen en de motorische ontwikkeling, gemiddeld genomen, ook zo ver dat er ander eten verwerkt kan worden en bij het uitvallen van de eerste melktand is de helft van de tijd tot reproductieve volwassenheid verstreken en is het immuunsysteem volledig ontwikkeld en in staat zelfstandig de verdediging tegen aanvallende organismen aan te pakken.

Toch zien we vrij vaak dat kinderen, schijnbaar geheel op eigen initiatief al ver voor de tweede verjaardag aangeven genoeg gehad te hebben. Hoe is dat te rijmen met die biologische normleeftijd van minimaal tweeënhalf jaar? En waarom zien we dat vooral in westerse culturen? Wat ik gezien heb is dat er een tendens is dat kinderen zichzelf vroeger spenen naarmate borstvoeding meer alleen als eten geven wordt gezien en naarmate er meer op schema wordt gevoed. En andersom: hoe meer een kind voornamelijk dicht bij moeder is, altijd de borst beschikbaar heeft voor eten, drinken, troost en om ‘tig andere redenen, hoe minder ze geneigd zal zijn binnen twee jaar te stoppen. Natuurlijk zijn er altijd uitzonderingen en gemiddelden bestaan maar bij gratie van de uitersten.

Het tweede deel van de titel is breed. En dan bedoel ik niet breed van bespreking, maar breed als onderwerp. Breed als omvang. Het is bij Stan en Ollie (De Dikke en de Dunne, zoals wij hen als kind noemden) niet zozeer dat een dun is, maar dat de ander dikker is dan de norm, zelfs in een tijdperk waarin de kijk op normale lichaamsverhoudingen minder extreem was dan nu. Kinderen die borstvoeding krijgen hebben, zoals blijkt uit diverse onderzoeken, de beste kans op een normaal gewicht in het latere leven. Toch zijn er ook onderzoeken die niet de link zien tussen de soort zuigelingenvoeding en het gewicht later.

lang en breed

Nieuw onderzoek ⇒ maakt duidelijk hoe dat komt. De ontbrekende link is die van de voeding naast en na borstvoeding. Kinderen die een half jaar uitsluitend borstvoeding krijgen, gevolgd door borstvoeding naast andere voeding tot of voorbij de tweede verjaardag (aanbeveling WHO), hebben wel degelijk een verhoogd obesitas risico wanneer die andere voeding niet de juiste soort voedsel bevat.

Onze collectieve vetfobie ⇒ heeft ertoe geleid dat ook jonge kinderen in hun eerste levensjaren aan de halva-, light- en vetarme voeding gaan. Dat is ongezond voor nu (veel darmproblemen bij kinderen hebben een oorzaak in onvoldoende vet in de voeding) en later. Jonge kinderen hebben vet nodig (en, ja, dat mogen gerust dierlijke vetten zoals die in volle melk en roomboter zijn!) voor de groei en ontwikkeling van hun hersenen en zenuwstelsel en als energie voor hun snel groeiende lichaam. Jonge opgroeiende kinderen vetarm voeden is hetzelfde als een bootwerker te laten leven op een dieet van enkel rauwe groenten.

Boeken van Kathy Dettwyler bij Amazon.com

Sandrine Péneau, Serge Hercberg, Marie-Françoise Rolland-Cachera. Breastfeeding, Early Nutrition, and Adult Body Fat. The Journal of Pediatrics, 2014; DOI: 10.1016/j.jpeds.2014.02.020 

Lees over vetfobie vooral ook de vette verhalen van De Groene Vrouw nog eens na

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.