Allergisch voor moedermelk. Is dat mogelijk? Zo nee, waarom kunnen kinderen dan toch allergisch reageren via borstvoeding? 

Allergisch voor moedermelk?

Allergisch voor moedermelk

Allergisch voor moedermelk

Over allergie schreef ik al eerder, hier en hier bijvoorbeeld, maar wellicht nog niet zo zeer over de implicaties ervan voor de voeding van de moeder. Om iets over die implicaties te kunnen zeggen, moeten we eerst goed begrijpen hoe een kind via moedermelk allergisch kan reageren op een allergeen uit het voedsel van zijn moeder. Een voedselallergie is een overdreven afweerreactie van het lichaam op overigens normale, veilige stoffen. Het lichaam identificeert die eiwitten (allergie gaat in principe om eiwitten) niet als voedingsstoffen, maar als ziekmakende indringers, en valt ze dus als zodanig aan. De eiwitten in moedermelk zijn lichaamseigen eiwitten en daarop zal het het afweersysteem van het kind niet allergisch reageren. Als er na het drinken van de melk van zijn moeder toch allergische reacties optreden, moeten er in die melk dus lichaamsvreemde eiwitten zitten. Dat is vreemd, want eiwitten in moedermelk worden ter plaatse in elkaar gezet uit individuele aminozuren. Aminozuren zijn nooit lichaamseigen of lichaamsvreemd, het zijn neutrale bouwstenen voor eiwitten.

Allergisch voor moedermelk.

Allergisch voor moedermelk

lactose is geen allergeen, maar er kan sprake zijn van een lactose-intolerantie: een onvermogen tot verteren

Alles wat wij eten wordt in de maag en in de darm verteerd en uit elkaar gehaald tot de losse bouwstenen. De eiwitten die we eten worden dus afgebroken tot aminozuren. Die losse bouwstenen worden vervolgens via de darmwand opgenomen in de bloedbaan en vervolgens getransporteerd naar plaatsen waar ze worden gebruikt (bijvoorbeeld de melkklieren) of opgeslagen voor later gebruik. Nog niet of niet helemaal afgebroken eiwitten (die dus nog herkenbaar zijn als lichaamseigen of lichaamsvreemd) zijn te groot om door de darmwand heen te gaan en in het bloed terecht te komen.

Tenzij de darmwand van de moeder niet meer helemaal strak in elkaar zit. Dan kunnen er grotere deeltjes door en kunnen er dus eiwitten of eiwitdelen in de bloedbaan komen die herkenbaar zijn als lichaamsvreemd. De wand tussen bloedvat en melkvormende cel is ook niet heel erg dicht en die herkenbare eiwitdeeltjes kunnen dus ook in de melk komen. Op die herkenbare lichaamsvreemde eiwitten kan de baby vervolgens allergisch reageren.

Hoe kan het dat de darm van sommige moeders kennelijk niet goed gesloten is en die herkenbare eiwitten door kan laten? Dat kan een gevolg zijn van ziekte, ontstekingen of allergie. Darmziektes kunnen aangeboren zijn en ontstekingen kunnen worden veroorzaakt door infecties of door voedsel dat niet goed verwerkt kan worden.

Allergisch voor moedermelk.

Allergisch voor moedermelk

Om helemaal zeker te zijn van wat bij een moeder de oorzaak is van haar te doorlaatbare darm zou er uitgebreid onderzoek moeten worden gedaan. Eenvoudiger is het meestal om er om te beginnen van uit te gaan dat het door een allergie komt. Dan gaat dus de moeder op een breed of smal hypoallergeen dieet. Als haar kind vervolgens opknapt, kan worden aangenomen dat dat het was. Dat hoeft niet zo te zijn, want het uitsluitingsdieet kan ook enkel die eiwitten weg laten waarop het kind (het meest) reageert. Het wil niet per definitie zeggen dat de problemen werden veroorzaakt door allergie bij de moeder en het wil ook niet zeggen dat haar darm nu herstelt is. Het betekent enkel dat nu geen eiwitten meer in haar melk komen waarop haar kind reageert.

Allergisch voor moedermelk

Allergisch voor moedermelk.

Soms helpt een hypoallergeen dieet niet of onvoldoende. Dan kunnen er meer voedselgroepen worden weggelaten of er kan toch worden gedacht aan onderzoeken om de conditie van de darm  te bepalen en te zien waar de oorzaak ligt. Een goed startpunt daarvoor is een uitgebreide ontlasting test. Ik wil je daarvoor graag verwijzen naar Consult – De Groene Vrouw.

Hoe ziet een hypoallergeen dieet voor een voedende moeder eruit? Eenvoudig gezegd houd het in dat de meest allergene voedingsmiddelen worden weggelaten; meestal wordt begonnen met koemelk en -producten, soms ook soja en kippenei. Voor een testperiode is dat prima te doen en een moeder zal er niet direct tekorten door krijgen. Maar de nutriënten die in dat weggelaten voedingsmiddel zitten, moeten natuurlijk wel worden vervangen als het langer gaat duren dan enkele weken. Daarvoor kun je de hulp en begeleiding van een goede borstvoeding-minded diëtist gebruiken. Daarvoor verwijs ik je dan weer graag naar de lijst op borstvoeding.com. Een heel rigoureuze manier om erachter te komen wat een oorzaak kan zijn en waar een kind (en zijn moeder) op kan reageren is een heel strikt eliminatie dieet, waarbij voor enkele weken op slechts een handvol basis voedingsmiddelen wordt geleefd. Zodra het kind ”schoon” is (dat wil zeggen symptoomvrij) worden een voor een weer voedingsmiddelen toegevoegd, waarbij eerst wordt gekozen voor de soorten die als het minst allergeen bekend staan. Als een nieuwe toevoeging zonder symptomen wordt geaccepteerd, kan een volgende worden uitgeprobeerd. Als er wel symptomen komen (geef dat een dag of twee de tijd), dan wordt dat voedingsmiddel weer weggelaten en een andere uitgeprobeerd. Doe dit liefst alleen onder begeleiding van een diëtist, omdat die het beste in de gaten kan houden waar je eventueel tekorten gaat krijgen en hoe je dat kunt ondervangen. Het kan nodig zijn een supplement te gebruiken, maar dan moet dan ook weer goed worden opgelet of daar allergenen in zitten.

In alle gevallen is het een goed idee om alle pakjes, zakjes en industrieel bewerkte voedingsmiddelen weg te laten voor de duur van de testen (en eigenlijk liever altijd). Dat zijn om te beginnen niet de meest gezonde voedingsmiddelen, die op zich soms al de oorzaak voor ontstekingen in de darmen kunnen zijn, en er zitten allerlei additieven in die voor verstoring van de darmflora en darmfunctie kunnen zorgen. Veel additieven kunnen ook een factor zijn bij gedragsproblemen bij kinderen. Kies voor vers en zo min mogelijk bewerkt. Misschien moet je je kookkunsten wat oppoetsen om lekker te koken met basisingrediënten, maar dat is de moeite waard voor jouw gezondheid en die van je gezin, de smakelijkheid van je maaltijden en de smaakontwikkeling van je kinderen. In veel kookprogramma’s kun je leren koken ”from scratch” en zonder pakjes en zakjes en veel kookblogs zijn daarmee ook goed bezig. Daarvoor kan ik je dan tot slot nog mijn priveblog aanraden. Er staat nog niet heel veel op, maar wat erop staat is voornamelijk met herkenbare basisingrediënten gemaakt.

PS: Bij kinderen met een extreem allergische aanleg is het mogelijk dat zij reageren op de zeer kleine lichaamsvreemde eiwitpartikels die een moeder met een gezonde darm kan doorlaten. Voor kinderen zonder of met een lichte allergische aanleg is de omhulling door moederlijke of lichaamseigen stoffen van deze partikels voldoende om geen reactie uit te lokken.

Eurolac Lactatiekunde allergie archieven
Allergisch voor moedermelk.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Eurolac Lactatiekunde werkt samen met

Het Nieuwe Borstvoeding Boek

Te koop in de webwinkel van Eurolac Lactatiekunde  of van Kenniscentrum Borstvoeding

Moederliefde

Moederliefde is krachtig uniek jouw geschenk aan je kind

wat vind jij moederliefde?

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Eurolac Nieuwsbrief en blijf op de hoogte van alle nieuwtjes