|
 | De duur van de borstvoeding periode |  |
| De duur van de borstvoeding periode in medisch/fysiologisch, cultureel- en historisch-antropologisch en biologisch perspectief.
C.G.A. van Veldhuizen-Staas, IBCLC
© 2001, 2006
De vraag hoe lang een kind borstvoeding zou moeten krijgen, leidt tot veel discussie. Veelal wordt het als normaal gezien als een kind een paar maanden borstvoeding krijgt, waarna wordt begonnen met bijvoeding. Door enkelen wordt er van uitgegaan dat de waarde van moedermelk en het drinken aan de borst na een half jaar sterk vermindert. Anderen ijveren voor een jaren lange borstvoeding periode. Vanuit verschillende wetenschappelijke disciplines kan men deze vraag pogen te beantwoorden. Vanuit al deze disciplines komt als antwoord dat borstvoeding geven in elk geval langer moet doorgaan dan enkele maanden.
Zwangerschapsduur
Een mensenkind wordt, ook als hij na een voldragen zwangerschap wordt geboren, prematuur geboren. Alleen buideldieren zijn nog minder ver ontwikkeld en verblijven na de geboorte nog heel lang in de buidel, die fungeert als een soort buiten-lichamelijke baarmoeder. Een mensenbaby is weliswaar niet blind en doof bij de geboorte, maar wel volslagen hulpeloos: hij kan niet zelf naar zijn eten toe en is voor alles afhankelijk van zijn moeder en wel voor zeer lange tijd. In vergelijking met de ontwikkeling van hogere zoogdieren, zou een mensenkind nog ongeveer 6 tot 9 maanden langer in de baarmoeder moeten blijven. Maar dit is onmogelijk, omdat het kind dan vanwege zijn schedel omvang, die nu al vaak voor problemen zorgt, niet meer geboren kan worden. Voor een gezonde ontwikkeling tot mens is het daarnaast nodig dat een mensenkind al in een zo vroeg mogelijk stadium mensen om zich heen heeft. Vergelijkingen tussen de zwangerschapsduur en de duur van de borstvoeding periode bij zoogdieren tonen aan dat die beide ongeveer even lang zijn. Voor een mensenkind zou dit leiden tot de volgende rekensom: zwangerschapsduur 9 maanden + 6 à 9 maanden = 15 à 18 maanden. Dus duur borstvoeding periode: 15 à 18 maanden gerekend vanaf de verlengde zwangerschapsduur, dus 6 à 9 maanden + 15 à 18 maanden = 21 à 27 maanden. Dit komt overeen met de aanbeveling van de WHO om kinderen borstvoeding, aangevuld met geschikte andere voeding, te geven tot ver in het tweede levensjaar ("21 maanden") of daar voorbij ("27 maanden").
Primaten en hogere zoogdieren
Vergelijkingen met primaten en andere hogere zoogdieren wijzen op een lactatie duur van meerdere jaren, 5 tot 7 jaar. Daarbij wordt factoren meegerekend als leeftijd bij verdubbeling en verdriedubbeling van het geboortegewicht, de tanden wisseling en andere ontwikkeingsfactoren.
Samenstelling van de melk
De samenstelling van melk is een aanwijzing voor de manier waarop het kind of het jong wordt gevoed. Dieren die een bijzonder rijke of 'zware' melk hebben, dat wil zeggen met relatief weinig water en met veel eiwitten en/of veel vetten, zogen hun jong relatief weinig frequent, tot soms maar een of twee keer per etmaal (haas) of minder (zeezoogdieren). Dieren met een relatief 'dunne' melk, dat wil zeggen met veel water, weinig eiwitten en vetten en eventueel veel suikers, zogen hun jong meerdere keren per etmaal tot bijna continue. Menselijke melk behoort tot de dunste en zoetste melksoorten. Hieruit volgt dat een mensenkind vrijwel continue toegang tot de borst moet hebben. Dat wil zeggen, dat het kind gedurende het gehele etmaal, ook 's nachts, regelmatig gevoed wordt en daarom dicht bij de moeder in de buurt moet blijven. Hierbij speelt ook mee het feit dat een kind pas na ongeveer zes maanden volledige borstvoeding toe raakt aan ander eten: hij begint er interesse in te vertonen, de tandjes beginnen door te komen, de zuigkussentjes in de wangen gaan langzaamaan verdwijnen, er komt een gevoelige periode voor leren kauwen en zijn spijsverteringssysteem is voldoende gerijpt om ander voedsel dan melk te verteren. Nu blijkt dat vrouwen die op die manier borstvoeding geven (kind altijd in de buurt, voeden op verzoek, voortgezette nachtvoedingen en ongeveer 6 maanden exclusief borstvoeding) neigen naar een langere onvruchtbare periode, dan vrouwen die niet of op een andere manier borstvoeding geven. (Het sterkst blijkt dit bij vrouwen die een niet te eiwitrijk menu hebben; rijke voeding bevordert de terugkeer van de vruchtbaarheid.) Het is daarbij normaal dat de eerste menstruatie na de geboorte pas na 12 à 18 maanden of later optreedt. Een volgend kind zal dan op zijn vroegst 21 à 27 maanden na de vorige geboren worden wanneer verder niet aan geboorte regeling wordt gedaan.
Antropologie
Cultureel- en historisch-antropologische observaties tonen aan, dat het alleen in onze tijd en onze maatschappij (20-21e eeuwse westerse of geïndustrialiseerde wereld) de gewoonte is om kinderen geen borstvoeding te geven of maar gedurende een beperkte tijd. Door de eeuwen heen en wereldwijd gezien is de gemiddelde duur van de borstvoeding periode ongeveer 2 tot 3 jaar, met uitschieters tot 6-7 jaar.
De gedurende de borstvoeding periode veranderende samenstelling van de melk, bijvoorbeeld een toename van de beschermende stoffen in periodes dat het kind zich meer van de moeder verwijdert, wijst erop dat de melkproductie is ingesteld op voortgezette borstvoeding na de eerste maanden.
© cga van veldhuizen - staas, ibclc, 2001, 2006
| |
|
| |
|
|
|
 | Nieuwsflits |  |
| je dagelijkse portie borstvoeding wetenschap
| Borstvoedingkansen en kinderopvang
De Millennium Cohort Study Child Health is een langlopend onderzoek In Engeland met veel deelnemers met veel deelonderzoeken. Een van die deelonderzoeken onder leiding van Pearce keek of er een verband is tussen incidentie en duur van borstvoeding en de manier van kinderopvang. Vergeleken werden de manieren van kinderopvang die startten voor het kind 4 maanden was en minimaal 10 uur per week besloeg en kinderen die niet of minder dan 10 uur per week naar een vorm van opvang gingen (door ouders alleen verzorgd-groep). Opvang kon informeel zijn (grootouders, vrienden, andere bekenden, familie) of formeel (kinderdagverblijf, crèche, etc.). Daarnaast werd onderscheid gemaakt naar sociaal economische situatie (SES). In alle sociale groepen was verminderd borstvoeding gerelateerd aan informele kinderopvang, zowel parttime als fulltime. Bij formele kinderopvang werd verminderd borstvoeding vooral gezien in minder bevoorrechte milieus (lage SES). In alle groepen en alle vormen van kinderopvang waren de borstvoedingcijfers lager dan wanneer kinderen alleen door de ouders werden verzorgd of als opvang minder dan 10 uur per week was.
Pearce, A, LI L, Abbas J, Ferguson B, Ferguson, Graham H, C Law (the Millennium Cohort Study Child Health Group): Childcare use and inequalities in breastfeeding: findings from the UK Millennium Cohort Study. Arch Dis Child doi:10.1136/adc.2009.177337
| Lees alle Nieuwsflitsen in het Nieuwsflits Archief
|
| |
| Eerste hulp bij borstvoeding | |
|
| |
| Spreker over borstvoeding | |
| Gonneke van Veldhuizen-Staas, IBCLC is een gewaardeerd, enthousiast en kundig spreker voor symposia, congressen en evenementen. Tot de mogelijkheden behoren presentaties, voordrachten en lezingen over een diversiteit van onderwerpen binnen het vakgebied lactatie en de begeleiding bij borstvoeding voor symposia en congressen; workshops en masterclasses voor congressen en evenementen. Zie voor mogelijkheden, evaluaties en voorbeelden Eurolac Educatieve Programma's
| |
| Netwerken | |
|
| |
| Algemene informatie | |
| | Eurolac.net is de online poot van Eurolac Lactatiekunde. Eurolac Lactatiekunde omvat een praktijk voor persoonlijke, telefonische en email consultatie; een educatief centrum voor het ontwikkelen en aanbieden van cursussen en andere educatieve en informatie activiteiten voor zorgverleners en ouders en een webwinkel voor hulp- en ondersteuningsmiddelen bij borstvoeding. Meer informatie over de site en over Eurolac Lactatiekunde vindt u in Colofon en Contact en bij Disclaimer. De gehele inhoud van Eurolac.net is copyright beschermd. | | |
| |
| Hersenspinsels | |
|  
Lees mijn blog en weet waar mijn gedachten heen gaan als je ze even niet in de gaten houdt.
| |
| Andere Eurolac initiatieven | |
|
Alles over eten voor kinderen naast en na borstvoeding Professioneel luisterend oor voor problemen in gezinnen
| |
| Samenwerking | |
|
| |
| Agenda kort | |
| voor uitgebreide info zie agenda
| | | datum
| | activiteit
| | | | | | 15-09-10 | | Kwaliteitszorg Borstvoeding
| | 26-09-10 | | Ontmoetingsdag A&K
| | 29-09-10 | | Kwaliteitszorg Borstvoeding | | | | | | 02-10-10 | | Ontmoetingsdag WBW | | 05-10-10 | | Borstvoedingcongres SBO
| | 21/23-10-10 | | Borstvoedingcongres VELB
| | 12-10-10 | | lesdag lactatiekunde Gent
| | 25-10-10 | | lesdag lactatiekunde Hasselt | | 26-10-10 | | lesdag lactatiekunde Gent | | | | | | 4-11-10 | | Kwaliteitszorg Borstvoeding | | 5-11-10 | | Kwaliteitszorg Borstvoeding | | 8-11-10 | | Kwaliteitszorg Borstvoeding | | 12-11-10 | | Kwaliteitszorg Borstvoeding | | 16-11-10 | | lesdag lactatiekunde Hasselt | | 22-11-10 | | lesdag lactatiekunde Gent | | 29-11-10 | | lesdag lactatiekunde Hasselt |
| |
|
